Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Δανία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Δανία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 1 Απριλίου 2013

Το κυνήγι [Jagten - Τόμας Βίντερμπεργκ, 2012]

Γνωρίσαμε τον Δανό Τόμας Βίντερμπεργκ με την καταπληκτική Οικογενειακή Γιορτή [1998], την οποία γύρισε πριν καν κλείσει τα τριάντα του. Ήταν η πρώτη ταινία του Δόγματος 95 και σήμερα θεωρείται πρωτοποριακή για την εποχή της κυρίως γιατί χρησιμοποιήθηκαν ελαφριές φορητές κάμερες που έδωσαν τη δυνατότητα στον Διευθυντή Φωτογραφίας Άντονι Ντοντ Μαντλ να βγάλει ένα ιδιαίτερο αισθητικό αποτέλεσμα και μια μοναδική αμεσότητα. Από τότε δεν είχε καταφέρει να ξαναέρθει στο προσκήνιο, σκηνοθετώντας ενδιαφέρουσες ταινίες, όπως το Όλα για την αγάπη [2003], Dear Wendy [2004] και πιο πρόσφατα το Submarino [2010], που όμως δεν άγγιξαν το πλατύ κοινό. Στο Κυνήγι, ανατέμνει για άλλη μια φορά την Δανέζικη κοινωνία, με μοναδικό τρόπο και χωρίς αναισθητικό, δείχνοντας τι μπορεί να κρύβεται κάτω από μια επίπλαστη κοινωνική γαλήνη.


Ο Λούκας (Μαντς Μίκελσεν) είναι νηπιαγωγός σε μια μικρή δανέζικη πόλη. Μοιάζει να απολαμβάνει τη δουλειά του ενώ και τα μικρά παιδιά είναι ενθουσιασμένα μαζί του. Χωρισμένος, προσπαθεί να εξασφαλίσει την επιμέλεια του έφηβου γιου του. Παρακολουθούμε την καθημερινότητά του: τα χοντρά αστεία και το κυνήγι με την αντροπαρέα των φίλων του, τη σχέση του με τη Νάντια (Αλεξάντρα Ράπαπορτ), τη νεαρή μετανάστρια που εργάζεται στην κουζίνα του νηπιαγωγείου, τις βόλτες του με τη σκυλίτσα του, τη Φάνι, και τη μικρή Κλάρα, την κόρη του καλύτερού του φίλου. Αυτή ακριβώς, μετά από μια σκηνή όπου προσπαθεί να φιλήσει τον Λούκας στο στόμα και εκείνος της παρατηρεί ότι κάτι τέτοιο είναι μόνο "για τη μαμά και τον μπαμπά", θα μιλήσει στη διευθύντρια του νηπιαγωγείου, λέγοντάς της ότι είδε τα γεννητικά όργανα του Λούκας, υπονοώντας ότι πιθανόν να υπήρξε θύμα σεξουαλικής κακοποίησης. Από κει και πέρα, όλα και όλοι στρέφονται εναντίον του χωρίς καν οι περισσότεροι να του ζητήσουν να τους πει τη δική του εκδοχή. Ακόμη και όταν η αστυνομία τον απαλλάσσει από τις κατηγορίες, η μικρή πόλη τον έχει καταδικάσει σε κοινωνικό αποκλεισμό. Από κυνηγός (δηλαδή, αξιοσέβαστο μέλος της κοινότητας) έχει γίνει πια θήραμα (απόβλητος).


Χωρίς τους πρωτοποριακούς τεχνικούς πειραματισμούς της Οικογενειακής Γιορτής αλλά με την ίδια πειστικότητα, το Κυνήγι μάς δείχνει τον τρόπο με τον οποίο μια μικρή κοινότητα εξοστρακίζει αυτούς που θεωρεί "μιάσματα". Πιστεύοντας ότι ένα παιδί δεν μπορεί να λέει ψέματα, όλος σχεδόν ο πληθυσμός της μικρής πόλης τάσσεται έμπρακτα εναντίον του Λούκας. Ακόμη και όταν η μικρή Κλάρα τολμά αργότερα να διαψεύσει αυτά που είπε, δεν γίνεται πιστευτή μια και θεωρείται "φυσικό" να "αρνείται" αυτό που συνέβη. Απόλυτο αδιέξοδο για έναν αθώο άνθρωπο. Ο Βίντερμπεργκ σκηνοθετεί με ένταση και τραγικότητα εστιάζοντας στα κεντρικά πρόσωπα του δράματος και κυρίως στον Μίκελσεν, που κέρδισε για τον συγκεκριμένο ρόλο το Βραβείο Ηθοποιίας στις Κάνες.



Ιδιαίτερα όσοι από εμάς έχουμε εμπειρία στη διδασκαλία νέων παιδιών μπορούμε σχετικά εύκολα να βάλουμε τον εαυτό μας στη θέση του Λούκας και να νιώσουμε τις λεπτές ισορροπίες που πρέπει να κρατάει κανείς στην εκδήλωση της αγάπης για τους μαθητές του. Ο στιγματισμός ελλοχεύει ακόμη και για τους πλέον αθώους [η ταινία θα μπορούσε να γινόταν ακόμη πιο ενδιαφέρουσα αν ο Λούκας ήταν λίγο πιο αμφιλεγόμενος]. Οι σκηνές του τέλους δείχνουν πως πιθανόν για τον ήρωα, αλλά και τον νεαρό γιο του, η ζωή δεν θα είναι ποτέ ξανά ίδια. Το κυνήγι των μαγισσών μπορεί να ξαναρχίσει οποιαδήποτε στιγμή, ίσως γιατί οι κοινωνίες το έχουν ανάγκη για να επιβεβαιώνουν τη (φαινομενική) συνοχή τους. Ο Βίντερμπεργκ για άλλη μια φορά μάς προβληματίζει και μας καθηλώνει.

[Δείτε τρέιλερ του Κυνηγιού με ελληνικούς υπότιτλους από το YouTube]


Τετάρτη 16 Ιανουαρίου 2013

Ο έρωτας της βασίλισσας [En kongelic affaere - Νικολάι Αρσέλ, 2012]

Με ιδιαίτερη χαρά είδα να είναι υποψήφια για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας η ταινία από τη Δανία Ο έρωτας της βασίλισσας [διεθνής τίτλος: A Royal Affair] του Νικολάι Αρσέλ. Ο σκηνοθέτης είναι από την πλευρά της μητέρας του ελληνικής καταγωγής και μάλιστα - όπως δηλώνει σε συνέντευξή του στο Βήμα - έρχεται κάθε χρόνο στη Μυτιλήνη όπου ζουν οι συγγενείς της μητέρας του. Η συγκεκριμένη ταινία είναι η τέταρτη που γυρίζει και πιθανότατα θα αποδειχθεί η πιο επιτυχημένη. Απ' όσο γνωρίζω, δεν έχει προβληθεί στις ελληνικές αίθουσες, αλλά μπορεί κανείς να τη βρει εύκολα στο διαδίκτυο - όπως κι εγώ, άλλωστε. Ο Αρσέλ στηρίχτηκε στην πραγματική ιστορία του Χριστιανού Ζ' (βασιλιά της Δανίας από το 1766 ως το 1808) και της συζύγου του Καρολίνας-Ματθίλδης, η οποία συνήψε ερωτική σχέση με τον Γερμανό βασιλικό γιατρό Γιόχαν Φρίντριχ Στρούνζεε.



Η ιστορία μάς δίνεται από τη σκοπιά της νεαρής βασίλισσας, που εξορισμένη πια στη Γερμανία γράφει ένα γράμμα στα παιδιά της για να τους εξηγήσει τι συνέβη. Εννιά χρόνια πριν, το 1766, η 15χρονη αδελφή του βασιλιά της Αγγλίας Γεωργίου Γ' στέλνεται στη Δανία, όπως συνηθιζόταν, για να παντρευτεί τον νεαρό Χριστιανό [Μίκελ Μπόε Φόλσγκααρντ], που μόλις έχει ανέλθει στον θρόνο. Η νεαρή βασίλισσα νιώθει ξένη στην καινούργια πατρίδα της και αρνείται να παίξει τον διακοσμητικό ρόλο που της επιφυλάσσουν, μια και γρήγορα διαπιστώνει πως αυτό που περιμένουν απ΄αυτήν είναι να φέρει στον κόσμο έναν διάδοχο για τον θρόνο και να μείνει στην αφάνεια. Ο νεαρός βασιλιάς τής φέρεται όπως στις πόρνες με τις οποίες συναναστρέφεται και γρήγορα απομακρύνει από την Αυλή τις ελάχιστες έμπιστές της. Απομονωμένη εντελώς, η ευαίσθητη και πνευματικά ανήσυχη Καρολίνα-Ματθίλδη [Αλίσια Βικάντερ] θα αισθανθεί πνευματική (και σύντομα σωματική) έλξη για τον Γερμανό γιατρό του βασιλιά. Ο Στρούνζεε [Μαντς Μίκελσεν] είναι οπαδός των νέων επαναστατικών ιδεών του Διαφωτισμού και χαίρει της απόλυτης εμπιστοσύνης και φιλίας του Χριστιανού. Στη βασιλική αυλή της Δανίας πλέκεται ένα πολύπλοκο παιχνίδι έρωτα, φιλίας και εξουσίας, που θα χρειαστεί πολύ λεπτές ισορροπίες για να μην καταρρεύσει καταστρέφοντας τους εμπλεκόμενους.



Ο Αρσέλ δεν περιορίζεται να μας αφηγηθεί την ιστορία μιας νεαρής κοπέλας που βρίσκεται εγκλωβισμένη σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον και προσπαθεί να βρει διέξοδο σ' έναν  απονενοημένο έρωτα. Εικονογραφεί μια ολόκληρη εποχή, όπου το παλιό πεθαίνει χωρίς ακόμη να μπορεί να γεννηθεί το καινούργιο. Δεν αρκείται στην περιγραφή της εξέλιξης της καταδικασμένης σχέσης και του τριγώνου που διαμορφώνεται μεταξύ των δύο εραστών και του (τρελού;) βασιλιά, αλλά εμβαθύνει στις σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στις διάφορες ομάδες συμφερόντων που έχουν καταστήσει τον Χριστιανό έναν διακοσμητικό μονάρχη για να εξυπηρετούν μια καταπιεστική ολιγαρχία, γαντζωμένη στην εξουσία κόντρα στα μηνύματα των καιρών. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η ταινία δείχνει επίσης τις δυσκολίες μιας διάδοχης κατάστασης να προχωρήσει σε απρόσκοπτες μεταρρυθμίσεις. Ο Στρούνζεε αποδεικνύεται δέσμιος των προσωπικών του αντιφάσεων και ευάλωτος στις συνωμοσίες των αυλικών με προεξάρχουσα τη μητριά του Χριστιανού, Γιουλιάνα Μαρία [Τρίνε Ντίρχολμ].



Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι άψογα και η σκηνοθεσία καταφέρνει να κρατάει τις λεπτές ισορροπίες δίνοντάς μας ένα σφιχτοδεμένο σύνολο. Τα γκριζαρισμένα χρώματα με τα οποία ζωγραφίζεται η Βασιλική Αυλή εναλλάσσονται με τις ευτυχισμένες φωτεινές στιγμές των δύο εραστών για να καταλήξουν δεόντως στις νυχτερινές σκηνές της πτώσης των μεταρρυθμιστών. Ο Φόλσγκααρντ δίνει έναν αμφιλεγόμενο Χριστιανό, ανοιχτό σε πολλές ερμηνείες, ενώ ο Μίκελσεν παίζει συγκρατημένα και πειστικά τον αντιφατικό Στρούνζεε. Συνολικά, Ο έρωτας της βασίλισσας είναι μια πολύ αξιόλογη ταινία που συγκινεί και προβληματίζει. Της ευχόμαστε καλή επιτυχία στα Όσκαρ αν και θεωρούμε ότι ήδη είναι σημαντικό το ότι είναι στην τελική λίστα. Εξ άλλου, ποτέ τα φανταχτερά ανθρωπάκια δεν ήταν σφραγίδα ποιότητας. Ελπίζουμε, επίσης, σύντομα να βρει τον δρόμο προς τις ελληνικές αίθουσες προβολής.

[Δείτε τρέιλερ του Έρωτα της Βασίλισσας στα αγγλικά από το YouTube]